Download za was – tydźenski plan

Štož sej přehladnje napisaš, to ći wjac po hłowje njechodźi. Runje, hdyž su wšitcy doma, nastanje husto zaćišć, zo sy w jednym róžku hotowy a druhi je hižo zaso zamjetany. To je napinace. Fakt je, zo je domjacnosć nadawk bjez kónca a zo móhł so jej wšědnje tež bjezkónčnje wěnować – runje, hdyž su małke dźěći w domje.

wjace čitać

Kreatiwne hłójčki pytane!

Hejda, wy doma w dźěćacych stwach: Što da runje takle činiće? Wostudu pasć je strowe, smy nawuknyli – ale prošu nic přehnawać. Tohodla mamy nimo inspiracijow za staršich tež tón abo tamny nadawk za was. Wjeselće so na lute małe ideje, kiž móžeće doma přesadźić.

A štóž je hižo sam na rjane wrótnosće přišoł, hoberske LEGO-wěže twarił, pisane wobrazy stworił abo sej što tež přeco wumyslił – my wjeselimy so na wašu mejlku a wozjewimy ideje rady na tutej stronje!

što tu namakaće?

Čas bjez šulskeje winowatosće, bjez pěstowarnje a bjez wulětow na hrajkanišćo, do kupjele abo kina je wužadanje za kóždu swójbu. My skićimy wam ideje najwšelakorišeho razu: hry za nutřka, wonka, pod blidom a we łožu. Prawje bórze namakaće tu lisćinu aktiwitow, kotrež hodźa so bjez wulkeho napinanja přesadźić.

Snano su waše dźěći hižo na kreatiwne ideje přišli? Potom pósćelće nam foto z małym tekstom! Wozjewimy to rady w rubrice Dźěći za dźěći!

Jeli maće přeća abo přispomnjenja, pósćelće nam hołbika přez kontaktowy formular.

Erschöpfung

Die Erkenntnis aus dem letzten Artikel ist, dass alle Lösungsansätze für ein halbwegs geordnetes Familienleben, inklusive Arbeit und Schule, innerhalb der Familie gefunden werden (müssen). Vielleicht bedeutet das, dass man sich letzten Endes im Moment auch nur auf sich selbst und seine engste Familie verlassen kann.

Helfende Großeltern, Freunde oder andere Vertraute sollen ihre Kontakte auf das absolute Minimum reduzieren und dürfen nicht mehr aktiv werden. Genau wie Familien selbst ja auch. Alles spielt sich nur noch im kleinsten Kreis ab. Das trägt dazu bei, dass Spannungen in den Familien zunehmen. Schon im ersten Lockdown mussten wir erfahren, dass häusliche Gewalt zunimmt. Freundschaften zerbrechen, psychisch Vorerkrankte haben einen enorm erhöhten Leidensdruck. Gleichzeitig sind Kurplätze begrenzt, teilweise sind gar Kurhäuser geschlossen. Das Online-Angebot von Schulen kommt nur schleppend in Gang – vor allem auf dem Land. Damit stehen Kinder, Jugendliche und Eltern vor Bergen von Aufgaben ohne bzw. mit wenig Begleitung. Natürlich gibt es positive Ausnahmen.

„Erschöpfung“ weiterlesen

sprócnosć

Dopóznaće z poslednjeho artikla je, zo maja so wšitke rozrisanja za někak rjadowane swójbne žiwjenje inkluziwnje dźěło a šula, w swójbje samej namakać. Snano woznamjenja to, zo móžemy so na kóncu momentanje jenož na sebje samych a najwušu swójbu spušćeć.
Dźědojo a wowki, přećeljo a dalši nam bliscy ludźo maja swoje kontakty na absolutny minimum redukować a njesmědźa nam hižo aktiwnje pomhać. Runje tak, kaž wšak tež swójby same. Wšitko wothrawa so jenož hišće w najmjeńšim kruhu. To přinošuje k přiběracej napjatosći w swójbach. Hižo w prěnim lockdownje dyrbjachmy nazhonić, zo přiběra domjaca namóc. Přećelstwa so rozłamaja, čwěle psychisce schorjenych so sylnje stopnjuja. Runočasnje su městna za kuru wobmjezowane, zdźěla su wotpowědne domy samo zawrjene. Online-poskitk šulow prawje njefunguje – wosebje we wjesnych kónčinach. Tuž steja dźěći, młodostni a starši před horami nadawkow bjez resp. ze snadnym přewodom. Wězo dawaja tež pozitiwne wuwzaća.

„sprócnosć“ weiterlesen

Hof-/Garten-/Straßenspiele

Vor lauter Zeit zu Hause weiß man manchmal gar nicht mehr, was man noch alles machen kann als Kind. Langeweile ist zwar wichtig. Denn durch sie wird man als Kind in die Situation gebracht sich neue Dinge zu überlegen, um einen Weg aus der Langenweile heraus zu finden. Kreativität wird also gefördert. Auch Selbstständigkeit. Mitunter auch Selbstfindung und Selbstwirksamkeit.

Was aber wenn man von Langeweile genug hat?

„Hof-/Garten-/Straßenspiele“ weiterlesen

Familie heute. familie morgen?

Familie versteht sich heute grundsätzlich nur unter Pandemiebedingungen. Familie heute ist kaum noch zu vergleichen mit Familie vor dem März 2020. Eine Bereitschaft in der breiten Bevölkerung für harte Maßnahmen war im Herbst 2020 wohl noch nicht gegeben. Der zweite harte Lockdown ereilt uns erst im Dezember. Kinder und Schüler finden sich zuhause wieder. Aber U-Bahnen und Großraumbüros sind mehr oder weniger voll und Dienstberatungen finden heute häufiger analog statt, als noch im Frühjahr. Die Wirtschaft darf nicht einbrechen. Systemrelevant ist, was systemrelevant ist. Und was systemrelevant ist, muss geschützt werden. Okay.

Ist Familie systemrelevant? Sind Kinder und Jugendliche, sind Schulen und Kitas, sind Eltern systemrelevant? Wo bewegt sich unter dieser systemrelevanten Blase nun Familie? Wie läuft es hier unter Pandemie-Bedingungen?

„Familie heute. familie morgen?“ weiterlesen

swójba dźensa. swójba jutře?

Swójba dźensa woznamjenja:

Swójba zrozumi so dźensa zasadnje pod wuměnjenjemi pandemije. Swójba dźensa je lědma hišće přirunajomna ze swójbu do měrca 2020. Zwólniwosć šěrokeje ludnosće za krute naprawy njebě drje w nazymje 2020 hišće data. Druhi kruty lockdown nas trjechi hakle w decembru. Dźěći a šulerjo su doma. Ale podzemske železnicy a wulke běrowy su mjenje abo bóle połne a słužbne wuradźowanja wotměwaja so dźensa husćišo analognje hač hišće w nalěću. Hospodarstwo njesmě so sypnyć. Za system relewantne je, štož je za system relewantne. A štož je za system relewantne, ma so škitać. Okay.

Je swójba za system relewantna? Su dźěći a młodostni, su šule a pěstowarnje, su starši za system relewantni? Hdźe pohibuje so pod tutym za system relewantnym pucherjom nětko swójba? Kak běži tu pod wuměnjenjemi pandemije?

„swójba dźensa. swójba jutře?“ weiterlesen

Neujahrswort – die Welt steht kopf

Die Welt scheint auf dem Kopf zu stehen. Vieles ist anders als wir es gewohnt sind. Nur wenige haben das kommen sehen. Das letzte Jahr hat vieles verändert. Und das neue Jahr beginnt so, wie das alte endete. Die Auswirkungen von wenigen politischen Entscheidungen sind weitreichend und betreffen jeden. Viele Menschen fühlen sich arg beengt und tragen diese Haltung sehr bestimmt auf die Straße. Vergleiche zum 2. Weltkrieg werden immer wieder gezogen. Was wir hier gerade aushalten müssen, hat es teils sogar in der Zeit des 2. Weltkriegs nicht einmal gegeben – heißt es da.

„Neujahrswort – die Welt steht kopf“ weiterlesen

nowolětne słowo – Swět steji na hłowje

Swět steji po zdaću na hłowje. Mnoho je hinak, hač smy to zwučeni. Jenož někotři su to přińć widźeli. Minjene lěto je wjele změniło. A nowe lěto započina so tak, kaž je so stare skónčiło. Wuskutki mało politiskich rozsudow su daloko sahace a potrjechja kóždeho. Mnozy ludźo čuja so jara wobmjezowani a njesu tute stejišćo jara wěsće na dróhu. Přirunanja z 2. swětowej wójnu přeco zaso słyšimy. Štož mamy tu runje wutrać, njeje zdźěla samo za čas 2. swětoweje wójny dawało – rěka potom.

„nowolětne słowo – Swět steji na hłowje“ weiterlesen

žonglěrowanje lochko

Kajke su waše prózdniny? Přeco hišće nam wirus žadyn měr njeda – snano je tež waš nazymski dowol skepsał? Zo njeby so wam doma wostudźiło, mamy tu mały tutorial za zwučowanje žonglěrowanja za was. Štóž nima buliki njech sej hrabnje mandariny abo něšto, štož so derje hodźi – z jejami snano hišće tróšku dočakać. Hdyž ćini wam wjeselo, móžeće sej wězo wotpowědne buliki wobstarać! Dźensa pokaza wam Filip prěni krok žonglaže.Wón wam dokładnje pokaza, kak měhli zwučować a na čo měli dźiwać, zo bychće wuspěšni byli. Wuspytajće raz a trenujće doma, zo sće potom na přichodne widejo derje přihotowani!

Wjace čitać

Swójbne wulěty ze spřećelenej swójbu

Dołho dosć dyrbjachu wšitcy čakać, doniž njesmědźa so zwonka swójskich štyrjoch sćěnow abo swójskeje ležownosće oficialnje zaso z přećelemi a spřećelenymi swójbami zetkawać. Nětko je čas přišoł. Wužiwajće tutu parcielnu swobodu a zrěčće so z wašimi lubymi.

Wjace čitać